Metode Penghujahan al-Ash’ari Mendepani Aliran Menyeleweng [Al-Ash’ari’s Argumentative Method Opposing Deviant Sects]
Abstract
Kemunculan al-Ash’ari sebagai tokoh Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah yang terkemuka telah memberikan satu dimensi baru dalam wacana pengajian akidah. Beliau berjaya memberikan sumbangan berharga dalam mempertahankan akidah Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah daripada serangan pelbagai aliran dan fahaman yang menyeleweng. Namun sebilangan umat Islam didapati tidak mendapat gambaran yang tepat mengenai kerangka pemikiran al-Ash’ari menyebabkan berlakunya beberapa salah faham terhadapnya. Menerusi analisis kandungan dokumen, makalah ini akan meneliti metode penghujahan yang digunakan oleh al-Ash’ari dalam berinteraksi dengan aliran dan fahaman menyeleweng pada zamannya, khususnya Mu’tazilah. Hasil penelitian mendapati bahawa al-Ash’ari menggunakan metodologi pendalilan berasaskan dalil naqli daripada al-Quran dan hadis serta dalil ‘aqli. Dalam dalil ‘aqli, al-Ash’ari menggunakan penghujahan mantik, khususnya al-qiyas, secara sistematik sama ada dari aspek al-surah atau al-maddah. Metode ini berjaya memelihara akidah Islam daripada serangan pelbagai aliran dan fahaman menyeleweng yang bertentangan dengan Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah. Kekuatan metode ini juga menjadi kunci kejayaan Asha’irah dalam menyebarluas akidah Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah ke seluruh dunia sehingga hari ini.
This paper intends to examine the emergence of al-Ash’ari as the prominent Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah. This figure has given a new dimension in the discourse of theology. He succeeded in making a valuable contribution to defend the faith of Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah from the attacks of diverse streams and deviations. Yet some Muslims have found no exact picture of al-Ash’ari’s thought framework resulting some misunderstandings. Through content analysis, this paper examines the argumentative method used by al-Ash’ari in interacting with the deviant sects and misunderstandings during the years, especially Mu’tazilah. The result of the study founded that al-Ash’ari uses the methodology of the examination based on the prophecy of naqli from al-Quran and hadis and the ‘aqli. In the ‘aqli, al-Ash’ari uses a logic argument, especially al-qiyas, systematically either from the aspect of al-surah or al-maddah. This method managed to preserve the Islamic faith from the attacks of various sects and deviations that contradict Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah. The strength of this method is believe to be the key to Asha’irah’s success in spreading the Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah’s theology to the world today.
References
‘Ali Juma’ah (2009). Al-Bayan Lima Yashghal al-Azhan: Fatawa Shafiyah Qadaya ‘Ajilah. Qadirah: al-Muqatam li al-Nashr wa al-Tawzi’.
A’lawiy, al-Sayyid ‘Abd al-Rahman bin Muhammad bin Husin bin ‘Umar (1978). Bughyah al-Mustarshidin. Bayrut: Dar al-Ma’rifah.
Abdul Shukor Husin (1998). Ahli Sunah Waljamaah: Pemahaman Semula. Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia.
Abi Daud, Sulayman bin al-Ash’ath (1998). Sunan Abi Daud. Tahqiq: Muhammad ‘Awwamah. Bayrut: Muassasah al-Riyad.
Abu Zahrah, Muhammad (1996). Tarikh al-Madhahib al-Islamiyyah. Qahirah: Dar al-Fikr al-‘Arabi.
Ahmad Mahmud Subhi (1985). Fi ‘Ilm al-Kalam: Al-Asha’irah. Bayrut: Dar al-Nahdah al-‘Arabiyyah.
al-Ash’ari, Abi al-Hasan ‘Ali bin Isma’il (1955). Al-Luma’ fi al-Radd ‘ala Ahl al-Zaygh wa al-Bida’. Tahqiq: Hamudah Gharabah. Misr: Matbu’ah Misriyyah.
al-Ash’ari, Abi al-Hasan ‘Ali bin Isma’il (1977). Al-Ibanah ‘an Usul al-Diyanah. Tahqiq: Fawqiyah Husin Mahmud. Misr: Dar al-Ansar.
al-Ash’ari, Abi al-Hasan ‘Ali bin Isma’il (1995). Risalah fi al-Istihsan al-Khawd fi ‘Ilm al-Kalam. Tahqiq: Muhammad al-Waly al-Ash’ari al-Qadiri al-Rifa’i. Bayrut: Dar al-Mashari’.
al-Ash’ari, Abi al-Hasan ‘Ali ibn Isma’il (1990). Maqalat al-Islamiyyin wa Ikhtilaf al-Musallin. Tahqiq: Muhammad Muhy al-Din ‘Abd al-Hamid. Bayrut: Maktabah al-‘Asriyyah.
al-Ash’ari, Abi al-Hasan ‘Ali bin Isma’il (2002). Risalah Ila Ahl al-Thaghr. Tahqiq: ‘Abd Allah Shakir Muhammad al-Junaidy. Madinah Munawwarah: Maktabah al-‘Ulum wa al-Hikam.
al-Asnawi, ‘Abd al-Rahim Jamal al-Din (1987). Tabaqat al-Shafi’iyyah. Bayrut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
al-Baghdadi, Abu Mansur ‘Abd al-Qahir bin Tahir bin Muhammad (T.th). Al-Farqu Baina al-Firaq. Tahqiq: Muhammad Muhyi al-Din ‘Abd al-Hamid. Qahirah: Dar al-Tala’i’.
al-Bayjuri, Ibrahim ibn Muhammad ibn Ahmad (2001).Tuhfat al-Murid Sharh Jawharah al-Tawhid. Bayrut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
al-Fayyumi, Muhammad Ibrahim (2003). Shaykh Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah: al-Imam Abu al-Hasan al-Ash’ari. Qahirah: Dar al-Fikr al-‘Arabi.
al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad ibn Muhammad (1994). Al-Iqtisad fi al-I’tiqad. Tahqiq: Muwaffaq Fawzi al-Jabr. Damshiq: Al-Hikmah.
al-Ghazali, Abu Hamid Muhammad bin Muhammad (T.th). Al-Risalah al-Laduniyyah. Dlm. Majmu’at Rasail al-Imam al-Ghazali. Tahqiq: Ibrahim Amin Muhammad. Qahirah: Al-Maktabah al-Tawfiqiyyah.
al-Hasani, Muhammad ‘Alawi al-Maliki (T.th). Mafahim Yajibu an Tusahhih. Qahirah: Dar Jawami’ al-Kalim.
al-Mahdali, al-Sayyid Muhammad ‘Aqil bin ‘Ali (T.th). Ahl al-Sunnah wa al-Jama’ah: Madkhal wa Dirasah. Qahirah: Dar al-Hadith.
al-Mahmud, ‘Abd al-Rahman bin Salih bin Salih (1995). Mawqif Ibn Taymiyyah Min al-Asha’irah. Riyad: Maktabah al-Rushd.
al-Qaradawi, Yusuf. La Fatwa Lishaltut bi al-Ta’bud ‘Ala al-Ja’fary. Dlm. http://www.qaradawi.net/news/537.html.
al-Razi, Fakh al-Din Muhammad ibn ‘Umar ibn al-Husain (1981). Al-Tafsir al-Kabir. Bayrut: Dar al-Fikr.
al-Saffarini, Muhammad bin Ahmad bin Salim (2008). Lawami’ al-Anwar al-Bahiyyah. Tahqiq: Abu ‘Abd al-Rahman ‘Adl bin Sa’id. Bayrut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
al-Shak’ah, Mustafa Muhammad (2006). Islam Bila Madhahib. Qahirah: Dar al-Misriyyah al-Lubnaniyyah.
al-Shatibi, Abi Ishaq Ibrahim bin Musa (T.th). Al-I’tisam. Tahqiq: Abu ‘Ubaydah Mashhur bin Hasan Ala Sulayman. T.t.p: Maktabah al-Tawhid.
al-Subki, Taqi al-Din Abi Nasr ‘Abd al-Wahab ibn ‘Ali ibn ‘Abd al-Kafi (1964). Tabaqat al-Shafi’iyyah al-Kubra. Tahqiq: Mahmud Muhammad al-Tanahi dan ‘Abd al-Fatah al-Hilw. T.tp: Dar Ihya’ al-Kitab al-‘Arabiyyah.
al-Suyuti, Jalal al-Din (1410H). Al-Tanbi’at bi man Yab’athuh Allah ‘ala Ra’si Kulli Ma’ah. Tahqiq: ‘Abd al-Hamid Shanuhat. Makkah: Dar al-Thaqah.
al-Tirmidhi, Abi ‘Isa Muhammad bin ‘Isa (1978). Al-Jami’ al-Sahih wa Huwa Sunan al-Tirmizi. Tahqiq: Ibrahim ‘Atwah ‘Awd. Qahirah: Maktabah Mustafa al-Babi al-Halabi.
al-Zabidi, al-Sayyid Muhammad bin Muhammad al-Husaini (1989). It’haf al-Sadah al-Muttaqin. Bayrut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah.
al-Zirikli, Khayr al-Din (2002). Al-A’lam: Qamus al-Tarajim. Bayrut: Dar al-‘Ilm Lilmalayin.
al-Zuhayli, Muhammad (2009). Mawsu’ah Qadaya Islamiyyah Mu’asarah. Damsyiq: Dar al-Maktabi.
Ibn ‘Asakir, Abi al-Qasim ‘Ali bin al-Hasan bin Hibah Allah (1347H). Tabyin Kadhib al-Muftari Fima Nusiba ila al-Imam Abi al-Hasan al-Ash’ari. Damshiq: T.p.
Ibn al-Athir, Majad al-Din Abi al-Sa’adat al-Mubarak bin Muhammad al-Jazari (1963). Al-Nihayah fi Gharib al-Hadith wa al-Athar. Tahqiq: Mahmud Muhammad al-Tanahi & Tahir Ahmad al-Zawi. T.t.p: al-Maktabah al-Islamiyyah.
Jalal Muhammad Musa (1982). Nasha’ah al-Ash’ariyyah wa Tatawuruha. Bayrut: Dar al-Kitab al-Lubnani.
Muhammad Rashidi Wahab & Mohd Faizul Azmi (2013). Kedudukan Akal Dalam Pendalilan Akidah. Jurnal Teknologi: Sosial Sciences (63: 1).
Muhammad Rashidi Wahab dan Syed Hadzrullathfi Syed Omar (2012). Takwilan Nas-Nas Sifat Mutashabihat dalam Kalangan Salaf. Global Jaurnal al-Thaqafah 2(2)
Muhammad Rashidi Wahab & Syed Hadzrullathfi Syed Omar (2013). Peringkat Pemikiran Imam al-Ash’ari Dalam Akidah. International Journal of Islamic Thought (Vol. 3).
Muhammad Rashidi Wahab & Syed Hadzrullathfi Syed Omar (2014). Persoalan Mutashabihat mengenai Istiwa’. Jurnal Usuluddin 39.
The Royal Islamic Strategic Studies Centre (2010). The 500 Most Influential Muslims In The World 2010. USA: Georgetown University.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Submission of an article implies that the work described has not been published previously (except in the form of an abstract or as part of a published lecture or academic thesis), that it is not under consideration for publication elsewhere, that its publication is approved by all authors and tacitly or explicitly by the responsible authorities where the work was carried out, and that, if accepted, will not be published elsewhere in the same form, in English or in any other language, without the written consent of the Publisher. The Editors reserve the right to edit or otherwise alter all contributions, but authors will receive proofs for approval before publication.
Copyrights for articles published in JIMK journals are retained by the authors, with first publication rights granted to the journal. The journal/publisher is not responsible for subsequent uses of the work. It is the author's responsibility to bring an infringement action if so desired by the author.


